در این مقاله عملکرد غشای سرامیکی مورد استفاده در پیش‎تصفیه اسمز معکوس (RO)1 برای حذف ذرات معلق و مواد آلی موجود در آب چاه بررسی شد. در ابتدا به‎منظور ارزیابی کیفیت آب خام ورودی به RO، شاخص گرفتگی فیلتر‎های اسمز معکوس "شاخص چگالی سیلت (SDI) 2"، بدون تزریق هیچ‎گونه ماده شیمیایی و فقط با عبور از فیلتر چند‎بستری حاوی کربن فعال محاسبه شد که مقدار 9/4 به‎دست آمد. بیشتر بودن این شاخص از 3 به‎منزله نا‎مناسب بودن شرایط آب ورودی و افزایش پتانسیل ایجاد رسوب و کاهش طول عمر واحد اسمز معکوس است. استفاده از پیش‎تصفیه چند مرحله‎ای شامل هوادهی، تزریق کلرید فریک، افزایش زمان ماند در حوضچه‎ی ته‎نشینی و درنهایت عبور از غشای سرامیکی با اندازه منافذ 1/0 میکرون میزان SDI را به 1/0 کاهش داد. با استفاده از این روش میزان آهن موجود در آب از 11/0 به 05/0، مقدار اکسیژن‎خواهی شیمیایی (COD)3 از 35 به 78/29، میزان اکسیژن‎خواهی بیولوژیکی (BOD)4 از 8/15 به 58/10، مقدار کل مواد معلق (TSS)5 از 117 به ppm و میزان کدورت از 15 به 5/0 NTU6 کاهش یافت.

از جمله مشکلات قرن حاضر مساله فرسایش خاک و اثرات زیست محیطی ناشی از آن است. فرسایش خاک باعث شسته شدن مواد غذایی، کاهش حاصلخیزی و آلودگی منابع آب می گردد. بنابراین آگاهی از میزان تغییرات و نحوه انتقال مواد غذایی توسط آب های جاری از اهمیت بالایی برخوردار است. تحقیق حاضر با هدف بررسی هدر رفت فسفر و مواد آلی خاک طی فرآیند فرسایش خاک و ارتباط این مواد با رسوبات معلق در حوزه آبخیز کجور طرح ریزی شده است. بدین منظور نمونه برداری به روش انتگراسیون عمقی از آب رودخانه کجور طی پاییز 1387 صورت پذیرفت. نتایج حاصل از این تحقیق بر ارتباط بالای میزان هدر رفت فسفر و مواد آلی با غلظت رسوبات معلق طی رگبارهای مختلف دلالت دارد. همچنین در این دوره به طور متوسط 48 گرم ماده آلی و 11.5 میلی گرم فسفر در هر کیلوگرم رسوب طی فرسایش خاک از دسترس خارج شده است.

هدف از این تحقیق بررسی اهمیت نسبی مواد آلی Avicennia marina در تغذیه ماهی Ilisha melastoma در ذخیره گاه زیست کره حرا؛ با رویکرد ایزوتوپ های پایدار بود. سه منبع غذایی اولیه شامل برگ درخت حرا، میکروفیتوبنتوزها و ذرات آلی معلق مورد بررسی ایزوتوپی قرار گرفتند. نمونه ها به گازهای خالص و ساده ای مانند CO2 و N2 تبدیل می شوند. سپس نسبت های ایزوتوپی با یک استاندارد اندازه گیری شده مقایسه کرده و میزان دقیق ایزوتوپ تشکیل شده نمونه بدست می آید. در این پژوهش، نمونه گیری ها به صورت فصلی در مرداد ماه فصل تابستان و نیز بهمن ماه فصل زمستان سال 1399 در بوم سازگان مانگروی بندر خمیر استان هرمزگان انجام گرفت. در فصل تابستان، میانگین ایزوتوپ پایدار کربن منابع غذایی اولیه از 28/07-واحد در هزار برای برگ درخت حرا تا 13/58-واحد در هزار برای میکروفیتوبنتوزها در نوسان بود. این میانگین در فصل زمستان، از 28/05-واحد در هزار برای برگ درخت حرا تا 13/54-واحد در هزار برای میکروفیتوبنتوزها به دست آمد. میانگین ایزوتوپ پایدار نیتروژن منابع غذایی اولیه در فصل تابستان از 1/44 واحد در هزار برای میکروفیتوبنتوزها تا 10/72 واحد در هزار برای ذرات آلی معلق در نوسان بود. در فصل زمستان، این میزان از 2/25 واحد در هزار برای میکروفیتوبنتوزها تا 8/10 واحد در هزار برای ذرات آلی معلق محاسبه شد. نتایج این پژوهش نشان داد که در فصل تابستان، ذرات آلی معلق با 63 درصد و در فصل زمستان، میکروفیتوبنتوزها با 45 درصدبیشترین نقش را در تامین غذای مورد نیاز ماهی شمسک کوچک ایفا می کنند.

هدف از انجام این مطالعه اندازه گیری آلاینده های هوا شامل ترکیبات آلی فرار (VOC)، منوکسید کربن (CO)، و ذرات معلق کمتر از 10 میکرون (PM10) از ابتدای فروردین تا پایان آبان سال 1395 می باشد. طی 8 ماه 144 نمونه برای آلاینده های VOC، CO وPM10 با دو بار تکرار در هر ماه در سه ایستگاه جمع آوری شد. آلاینده ها در ساعت یک بعد از ظهر در زیر گذر حرم مطهر رضوی اندازه گیری شد. اندازه گیری VOC و CO توسط دستگاه قرائت مستقیم مجهز به سنسور الکتروشیمیایی (Multi-RAE) و اندازه گیری ذرات معلق با دستگاه Haz-Dustمدل EPAM5000، مطابق با استانداردهای سازمان حفاظت محیط زیست آمریکا، انجام شد. شاخص کیفیت هوا (AQI) برای آلاینده های مورد بررسی (VOC، CO، و PM10) با استفاده از روش میانیابی خطی طبق استانداردها ملی کیفیت هوای آزاد (NAAQS) محاسبه شد. نتایج نشان داد که بالاترین غلظت آلاینده CO مربوط به ایستگاه مرکزی پارکینگ یک (پارکینگ شیرازی) با میانگین ppm31/22 و کمترین آن مربوط به ایستگاه خروجی پارکینگ یک به خیابان امام رضا (ع) با میانگین ppm 5/7 و بعد از آن ورودی پارکینگ یک از خیابان شیرازی با غلظتppm 8 می باشد. غلظت منوکسید کربن و PM10 در ایستگاه مرکزی پارکینگ بالاتر از حد استاندارد حفاظت محیط زیست ایران (ppm 9 برای منوکسید کربن وµ g/m3 150 برای ذرات معلق) بود. شاخص کیفیت هوا در مورد منوکسید کربن برای تمام ماه ها به جز آبان و شاخص کیفیت هوا برای PM10 برای خرداد ماه و شهریور بالاتر از حد استاندارد بود. به علاوه بالاترین غلظت ترکیبات آلی فرار در شهریور ماه گزارش شد و به طور کلی آلودگی در دوره گرم نسبت به دوره سرد نمونه برداری بیشتر بود.

رسوبات معلق ناشی از فرسایش های پخشی زمینه ساز انتقال و هدررفت عناصر و مواد غذایی موجود در خاک بوده که تاثیر زیادی بر کاهش حاصل خیزی خاک دارد. فرسایش خاک نقش مهمی در هدررفت مواد آلی خاک داشته، و لذا مقایسه ارتباط اجزای فرایندهای مختلف آن با ماده آلی حایز اهمیت فراوان است. از طرفی تاکنون ارتباط بین انتقال رسوب و هدررفت مواد آلی به ندرت مورد توجه قرار گرفته، لذا تحقیق حاضر به صورت مطالعه موردی و با هدف بررسی ارتباط بین رسوب معلق حاصل از فرسایش خاک و ماده آلی در حوزه آبخیز جنگلی آموزشی کجور با مساحت 13263 هکتار از طریق نمونه برداری و اندازه گیری هم زمان رسوب معلق و محتوای ماده آلی موجود در آن انجام پذیرفت. برداشت نمونه آب و رسوب معلق با استفاده از روش انتگراسیون عمقی و تعیین غلظت رسوب معلق به وسیله روش برجاگذاری و تخلیه آب صورت گرفت. میزان ماده آلی موجود در رسوبات نیز از طریق سوزاندن تعیین گردید. سپس ارتباط بین متغیرهای مورد بررسی با استفاده از آماره های توصیفی و رگرسیون دو متغیره ارزیابی شد. نتایج حاصل از تحقیق نشان دهنده تغییرات زیاد مقادیر ماده آلی و رسوبات معلق با ضریب تغییرات به ترتیب حدود 150 و 107 درصد و از طرفی هم سویی روند آن ها با روابط رگرسیونی حاصل در مقاطع زمانی مختلف با ضریب همبستگی بین 0.48 (P<0.01) تا 0.94 (P<0.01) و خطای تخمین و تایید به ترتیب کم تر از 26.83 و 26.60 درصد بوده است.

امروزه یکی از بزرگترین مشکلات آلودگی هوا در کلان شهرهایی نظیر تهران بزرگ، ذرات معلق ناشی از تردد خودروها، ترافیک سنگین جاده ای و همچنین فعالیت های صنعتی مختلف می باشد. ذرات معلق می تواند طی فرآیندهای مختلف تولید شده و گروه های مخلوط از آلاینده های هوا را بوجود آورند. فرآیند تشکیل ذرات معلق در ابعاد و ترکیب های ساختاری متفاوت به دو پارامتر مکان و زمان انتشار در منبع تولید آلاینده بستگی دارد. با استفاده از مدل سازی ریاضی به منظور پیش بینی نحوه انتشار آلاینده ها می توان اطلاعات مفیدی را برای اجرای آتی استراتژی های کنترل آلودگی و کاهش هزینه های آن فراهم نمود.در این تحقیق مدل ADMS-Urban پس از بررسی 30 مدل به عنوان مدلی با قابلیت های منحصر به فرد انتخاب گردیده است. این مدل برای نخستین بار در رابطه با مدلسازی نحوه انتشار ذرات در شهر تهران با شرایط پیچیده توپوگرافی مورد استفاده قرار گرفته است. توسط این مدل پیشرفته می توان غلظت آلاینده های منتشره از منابع آلاینده به صورت نقطه ای، خطی، حجمی، سطحی را محاسبه و نتایج را در محیط GIS ارایه نمود.با توجه به اندازه گیری های میدانی انجام شده در رابطه با انتشار ذرات در منطقه 22 شهرداری تهران بعنوان مطالعه موردی، برای مدت یکسال، هر ماه به مدت یک هفته، هر روز در دو نوبت صبح و بعد از ظهر در 13 ایستگاه اندازه گیری سیار، مقادیر غلظت ذرات معلق و پارامترهای هواشناسی منطقه نظیر سرعت و جهت باد، دما، پوشش ابر ... به عنوان داده های ورودی به مدل ADMS-Urban مورد استفاده قرار گرفته و نتایج حاصل از اجرای مدل در محیط GIS منطقه 22 ارایه گردیده است. مقایسه نتایج حاصل از اجرای این مدل ریاضی با مدل اینونتوری (بانک اطلاعاتی) آلاینده های هوای منطقه 22 نشانگر همخوانی بسیار مناسب حاصل از مدلسازی ریاضی با داده های واقعی اندازه گیری شده می باشد. نتایج نشان می دهد به علت حجم بالای وسایل نقلیه عبوری و ترافیک جاده ای اتوبان تهران- کرج و ورودی شرقی منطقه 22 بیشترین غلظت ذرات معلق را دارا می باشند. توسط این مدل می توان نحوه توزیع انتشار ذرات را در مناطق شهری (که از ناهمواری های پیچیده ای برخوردارند) با لحاظ نمودن کلیه اثرات در رابطه با مشخصات زبری سطح، موانع و ساختمانها و ناهمواری های کوهستانی بخوبی پیش بینی نمود.

مخاطره آلودگی هوای شهرها در قرن حاضر چالش اصلی بسیاری از کلان شهرهای دنیا از جمله تهران است. در حال حاضر این شهر به سبب شرایط خاص مدیریتی و محیطی واجد شرایطی از آلودگی هوا است که به اعتقاد بسیاری از صاحبظران در مسیر حرکت از مخاطره محیطی به بحران زیست محیطی قرار دارد. هدف پژوهش حاضر در گام نخست، نمایش الگوی مکانی فرین های ذرات معلق 5/2 و 10 میکرونی و مسیر گسترش آن ها در شهر تهران بوده و در نهایت شناخت مناطق آلوده می باشد. برای دستیابی به هدف پژوهش روش های مختلف تعیین توزیع احتمال وقوع، برای انتخاب روزهای فرین استفاده گردید. در این راستا روش های درون یابی زمین آماری و جبری جهت ایجاد الگوی مکانی فرین آلاینده ها مورد آزمایش قرار گرفت. نتایج حاصل نشان داد که برای تمام روزها و آلاینده های ذرات معلق 5/2 و 10 میکرونی روش های توابع شعاع محور بهترین نتیجه را داشته است. از لحاظ الگوی مکانی فرین آلاینده ها ذرات معلق 10 میکرونی از غرب به شرق کشیده شده و این درحالی است که الگوی مکانی ذرات معلق 5/2 میکرونی از شمال به جنوب کشیده شده است. در روزهایی که دو آلاینده در حد فرین بوده اند، آلودگی تقریباً تمام شهر را احاطه کرده است.

1زمینه و هدف: مطالعه حاضر برای بررسی وضعیت ذرات معلق (PM2.5) هوای شهر تهران طی سال های 1390 تا پایان 1401 طراحی شده است. روش: داده های ساعتی غلظت ذرات معلق (PM2.5) هوای شهر تهران از تمامی ایستگاه های پایش کیفیت هوا متعلق به سازمان حفاظت محیط زیست و شرکت کنترل کیفیت هوا مورد بررسی قرار گرفت. اثرات این آلاینده هوا بر سلامت شامل تعداد موارد مرگ منتسب توسط نرم افزارهای BenMAP-CE و آخرین ویراست AirQ+ برآورد شد. همچنین هزینه های اقتصادی مرتبط با سلامت با استفاده از رویکرد ارزش آماری زندگی محاسبه شده است. یافته ها: وضعیت غلظت ذرات معلق (PM2.5) هوای شهر تهران طی 12 سال مورد بررسی (از سال 1390 تا پایان 1401) همواره با استانداردها فاصله بسیار زیادی داشته است (تقریباً 5 الی 8 برابر مقادیر سالیانه رهنمود جدید سازمان جهانی بهداشت و 5/2 (دو و نیم) الی 5/3 (سه و نیم) برابر استاندارد ملی) و شهروندان تهرانی مواجهه بالایی با این عامل خطر سرطان زا داشته اند. تعداد موارد مرگ منتسب به PM2.5 هوای آزاد در شهر تهران در سال 1401 به حدود 9241 (9647-8583) مورد مرگ در افراد بالای 25 سال رسیده است. همچنین خسارات اقتصادی ناشی از موارد مرگ منتسب به PM2.5 هوای آزاد در شهر تهران در سال 1401 حدود 5/2 (دو و نیم) میلیارد دلار برآورد شده است. نتیجه گیری: با توجه به وضعیت نامطلوب کیفیت هوا در شهر تهران، برنامه ریزی و اجرای برنامه های علمی و عملی برای کاهش غلظت آلاینده های هوا در این شهر یک نیاز حیاتی محسوب می شود.

تصفیه سونوشیمیایی که باعث تجزیه ترکیبات از طریق واکنش با رادیکال های هیدروکسیل و تجزیه حرارتی می شود، یکی از فرآیندهای جدید اکسیداسیون پیشرفته است که می تواند کارایی مطلوبی در حذف مقادیر جزیی اغلب مواد آلی از محیط های آبی داشته باشد. فرآیندهای اکسیداسیون پیشرفته شامل تولید و استفاده از رادیکال هیدروکسیل به عنوان یک اکسیدان قوی برای تجزیه ترکیبات است. سرعت تجزیه ترکیبات به وسیله اولتراسوند متاثر از عوامل مختلف است. در این تحقیق اثر غلظت اولیه مواد آلی pH، غلظت آب اکسیژنه و میزان ذرات معلق بر تجزیه مواد آلی پساب ثانویه به وسیله اولتراسوند مورد بررسی قرار گرفت و از آزمایش COD به عنوان اندیس تعیین مواد آلی در نظر گرفته شد. برای انجام این پژوهش از حمام اولتراسوند در  دو فرکانس 35 و 130 کیلوهرتز استفاده شد. نتایج نشان داد که حضور مواد آلی با غلظتی در محدوده 20 تا 60 میلی گرم بر لیتر باعث کاهش کارآیی حذف این مواد به وسیله اولتراسوند می شود (p<0.05). افزودن هیدروژن پراکسید و ذرات معلق، کارآیی حذف را افزایش می دهد. البته تاثیر هیدروژن پراکسید بستگی به غلظت آن دارد. این ماده شیمیایی در غلظت 5 میلی گرم در لیتر به تنهایی و توام با اولتراسوند تاثیری بر کارآیی تصفیه ندارد ولی در غلظت 20 میلی گرم بر لیتر باعث افزایش کارآیی حذف مواد آلی بوسیله اولتراسوند می شود (p<0.01). تغییر pH در سه محدوده اسیدی (pH=3)، خنثی (pH=7) و قلیایی (pH=11) تاثیری بر کارآیی حذف مواد آلی بوسیله اولتراسوند و ترکیب اولتراسوند و آب اکسیژنه نداشت (p>0.05). افزایش TSS به مقدار 30 میلی گرم بر لیتر، کارآیی حذف را حدود 40 درصد افزایش داد. بنابراین می توان گفت افزودن TSS و هیدروژن پراکسید کارآیی اولتراسوند را بالا برده در حالی که افزایش غلظت آلاینده های آلی، کارآیی حذف آنها را به وسیله این فناوری کاهش می دهد؛ بعلاوه تغییرات pH تاثیری بر تصفیه ندارد.